Türkiye’de obezite artıyor fiziksel hareketlilik azalıyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı Türkiye Sağlık Araştırması 2025 sonuçları, toplum sağlığına ilişkin dikkat çekici verileri ortaya koydu. Araştırmaya göre obezite oranı yükselirken, fiziksel aktivite yapmayanların oranı yüksek seviyesini korudu. Tütün ve alkol kullanımında da artış gözlendi.

Obezite oranı yüzde 21,8’e yükseldi

Boy ve kilo değerlerinden hesaplanan vücut kütle indeksi sonuçlarına göre, 15 yaş ve üzerindeki obez bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken 2025 yılında yüzde 21,8’e çıktı.

Cinsiyet bazında incelendiğinde, kadınların yüzde 24,8’inin obez, yüzde 32,2’sinin ise obez öncesi kategorisinde yer aldığı görüldü. Erkeklerde ise obezite oranı yüzde 18,7 olurken, obez öncesi bireylerin oranı yüzde 43,1 olarak kaydedildi.

Fiziksel aktivite yapmayanların oranı yüzde 86,6

Araştırma, fiziksel hareketsizliğin toplum genelinde yaygınlığını sürdürdüğünü ortaya koydu. Fiziksel aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında yüzde 85,3 iken 2025 yılında yüzde 83,5’e geriledi. Kadınlarda ise bu oran yüzde 92,7’den yüzde 89,7’ye düştü.

Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite düzeyine ulaşanların oranı ise oldukça düşük kaldı. Haftada 150 ila 300 dakika arasında fiziksel aktivite yapanların oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise yüzde 2,7 olarak belirlendi.

En fazla zorluk merdiven inip çıkarken yaşanıyor

Fiziksel işlevlerde yaşanan güçlükler değerlendirildiğinde, merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde yüzde 3,7 ile ilk sırada yer aldı.

Kadınların yüzde 5,4’ü öğrenme veya hatırlamada, yüzde 5,6’sı ise yürümede zorluk yaşadığını belirtirken, erkeklerde bu oranlar sırasıyla yüzde 2,8 ve yüzde 2,8 olarak ölçüldü.

Çocuklarda en yaygın hastalık üst solunum yolu enfeksiyonu

Araştırmaya göre son altı ay içerisinde görülen hastalıklar arasında üst solunum yolu enfeksiyonu çocuklarda ilk sırada yer aldı.

0-6 yaş grubunda çocukların yüzde 28,5’inde üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü. Bunu yüzde 24 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu takip etti.

7-14 yaş grubunda da üst solunum yolu enfeksiyonu yüzde 24,6 ile en sık görülen sağlık sorunu oldu. İshal yüzde 16,4 ile ikinci, ağız ve diş sağlığı sorunları ise yüzde 8,2 ile üçüncü sırada yer aldı.

Yetişkinlerde ilk sırada bel bölgesi problemleri var

15 yaş ve üzeri bireylerde son 12 ay içinde görülen hastalıklar incelendiğinde, bel bölgesi problemleri yüzde 24,3 ile en yaygın sağlık sorunu olarak öne çıktı. Bu oran 2022 yılında yüzde 24,6 seviyesindeydi.

Bel problemlerini yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile diyabet ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri takip etti.

Tütün kullanımı arttı

Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken 2025 yılında yüzde 30,1’e yükseldi.

Erkeklerde günlük tütün kullanımı yüzde 42,9 olarak ölçülürken, kadınlarda bu oran yüzde 17,5 oldu.

Tütün ürünü kullanmayanların oranı ise aynı dönemde yüzde 68’den yüzde 66,8’e geriledi.

Alkol kullanımında da yükseliş görüldü

Son 12 ay içerisinde alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 12,1 iken 2025 yılında yüzde 12,6’ya çıktı.

Erkeklerde alkol kullanma oranı yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 olarak tespit edildi. Alkol kullanmayanların oranı ise yüzde 87,9’dan yüzde 87,4’e geriledi.

Mamografi ve smear testlerinde artış var

Kadınlarda kanser taramalarına katılım oranlarında artış gözlendi.

40 yaş ve üzeri kadınlarda son bir yıl içinde mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken 2025 yılında yüzde 16,7’ye yükseldi. Buna rağmen 40 yaş üzerindeki kadınların yüzde 42,4’ünün hayatında hiç mamografi yaptırmadığı belirlendi.

15 yaş ve üzeri kadınlarda son bir yıl içinde smear testi yaptıranların oranı da yüzde 7,2’den yüzde 11,8’e çıktı. Ancak kadınların yüzde 59’unun bugüne kadar hiç smear testi yaptırmadığı tespit edildi.

Sağlık göstergeleri alarm veriyor

Türkiye Sağlık Araştırması 2025 sonuçları; obezite, hareketsizlik, tütün ve alkol kullanımındaki artışın halk sağlığı açısından önemli riskler oluşturmaya devam ettiğini gösterirken, kadınlarda mamografi ve smear gibi erken tanı amaçlı sağlık taramalarına katılımın artması olumlu gelişmeler arasında yer aldı. Ancak araştırma, toplumun büyük bölümünün hâlâ düzenli fiziksel aktivite yapmadığını ve koruyucu sağlık hizmetlerinden yeterince yararlanmadığını ortaya koydu.