Deprem bölgesindeki 11 ilde tarihi miras için 34 milyar liralık restorasyon

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 ilde kültürel mirasın yeniden ayağa kaldırılması için bugüne kadar 24 milyar liralık iş gerçekleştirildiğini, devam eden projelerin tamamlanmasıyla toplam yatırımın 34 milyar liraya ulaşacağını açıkladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, 6 Şubat depremlerinin ardından ağır hasar gören ve yıkılan kültürel mirasın korunması ve yeniden ayağa kaldırılması amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen toplantıda deprem bölgesindeki restorasyon ve ihya çalışmalarına ilişkin güncel bilgileri paylaştı. Ersoy, kalelerden müzelere, camilerden hanlara, tarihî çarşılardan sivil mimarlık örneklerine kadar çok sayıda kültür varlığında çalışma yürütüldüğünü belirtti.

24 milyar liralık çalışma gerçekleştirildi

Ersoy’un verdiği bilgilere göre, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü aracılığıyla Bakanlığa tahsisli yapıların restorasyon proje ve uygulamaları için bugüne kadar 12 milyar 265 milyon lirayı aşan kaynak kullanıldı.
Vakıflar Genel Müdürlüğü ise deprem bölgesindeki çalışmalar için 22 milyar liralık bütçe ayırdı.

İki genel müdürlüğün yürüttüğü çalışmalar kapsamında bugüne kadar 24 milyar liralık iş gerçekleştirildi. Devam eden projelerin tamamlanmasıyla deprem bölgesindeki toplam yatırımın 34 milyar liraya ulaşması planlanıyor.

79 iş tamamlandı

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün yürüttüğü çalışmalar kapsamında 11 ilde 79 iş tamamlandı. Ayrıca 17 işte çalışmalar devam ederken, 4 işin ihale süreci sürüyor.

Gaziantep Kalesi’nde çalışmalar tamamlanırken, Zeugma Mozaik ve Arkeoloji Müzesi ile Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde deprem ve diğer afetlerin yol açtığı hasarların giderilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirildi.
Diyarbakır’da ise surlar, müzeler, Saint George Kilisesi ve Zerzevan Kalesi gibi çok sayıda kültür varlığında restorasyon ve koruma çalışmaları tamamlandı.

Kahramanmaraş’ta Kahramanmaraş Kalesi’nin ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenlemesiyle birlikte yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik çalışmalar tamamlandı. Kentte Kurtuluş Mahallesi’ndeki tescilli yapıların restorasyonuna yönelik çalışmalar ile Germenicia Antik Kenti ve Belediye Çarşısı’na ilişkin proje çalışmaları da devam ediyor.

Hatay’ın tarihî dokusu yeniden ele alınıyor

Depremden en fazla etkilenen kentlerden Hatay’da tarihî kent dokusunun korunmasına yönelik çalışmalar sürdürülüyor.

Hatay Müzesi’nin onarımı ve Gastronomi Merkezi’nin restorasyon çalışmaları devam ederken, Eski Belediye Binası ve Kurtuluş Caddesi’ndeki sivil mimarlık örneklerine yönelik restorasyon çalışmalarının tamamlandığı bildirildi.
Hatay tarihî kent merkezindeki çarşı, dükkân, han ve camiler ile çevrelerindeki tarihî dokunun bir bütün olarak ele alındığı, yüzlerce tescilli yapının projelendirilmesine yönelik çalışmaların da sürdüğü belirtildi.

678 vakıf kültür varlığı incelendi

Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından deprem bölgesindeki 678 vakıf kültür varlığında hasar tespit çalışması gerçekleştirildi.

İncelemelerde 31 eserin tamamen yıkıldığı veya göçtüğü, 144 eserin ağır, 104 eserin orta ve 98 eserin hafif hasarlı olduğu belirlendi. 301 eserin ise depremi hasarsız atlattığı açıklandı.

Sözleşmeli işler kapsamında yürütülen çalışmalar 377 eser/parsel ölçeğine ulaşırken, bunların 209’u tamamlandı.

Vatandaşların tarihî yapılarına 2,1 milyar liralık destek

Deprem bölgesinde vatandaşların mülkiyetinde bulunan tescilli taşınmaz kültür varlıkları da destek programına alındı.

Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında 11 ilde 1.297 proje yardımı ve 311 uygulama yardımı olmak üzere toplam 1.608 taşınmaz kültür varlığı için sözleşme imzalandı. Bu kapsamda 2 milyar 140 milyon lirayı aşan destek programı yürütülüyor.

2026 ve 2027’de 118 işin tamamlanması planlanıyor

Bakanlığın mevcut programına göre 2026 yılı sonuna kadar 58, 2027 yılı içerisinde ise 50 olmak üzere toplam 118 işin daha tamamlanması planlanıyor.

2026 yılının kalan bölümünde eylül ayında 1, ekimde 7, kasımda 15 ve aralıkta 35 eserin tamamlanmasının hedeflendiği bildirildi.

Bakan Ersoy, restorasyon çalışmalarının bilim heyetleri ve Koruma Kurulu kararları doğrultusunda yürütüldüğünü belirterek, kültür varlıklarının doğru yöntemlerle, kalıcı ve aslına uygun biçimde geleceğe taşınmasının amaçlandığını ifade etti.

Kültürel miras için afetlere karşı yeni çalışmalar

Bakanlık, restorasyon çalışmalarının yanı sıra kültür varlıklarının gelecekteki afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesine yönelik çalışmalar da yürütüyor.

Bu kapsamda kültür varlıklarının belgelenmesi, dijital envanterlerinin güçlendirilmesi ve yapısal risklerinin belirlenmesine yönelik çalışmaların devam edeceği açıklandı.

Bakan Ersoy, depremden etkilenen şehirlerin yalnızca fiziksel olarak değil, tarihî ve kültürel değerleriyle birlikte yeniden ayağa kaldırılmasının hedeflendiğini belirtti.