Unutkanlığı ciddiye alın
Yaş ilerledikçe artan unutkanlık, bir süre sonra kişinin yaşamında olumsuz sonuçlara yol açarak hayatın her alanını etkileyebilir. Başlarda geçici hatırlama sorunları gibi görülen unutkanlık, çoğu zaman önlem alınmasını geciktirir. Ayrıca günümüzde sıkça karşılaşılan stres, anksiyete ve depresyon; unutkanlığa, kafa karışıklığına, konsantrasyon zorluklarına ve günlük aktiviteleri aksatan diğer sorunlara neden olabilir. Özellikle 65 yaşından sonra artan unutkanlık, yaşlanmanın doğal bir parçası olarak görülmemelidir. Unutkanlık, genç yaşlarda da ortaya çıkabilir ve erken önlem alınması, yaşam kalitesi açısından büyük önem taşır. Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Özden Yener Çakmak, unutkanlığa karşı alınabilecek önlemler hakkında bilgi verdi.
Beyin de yaşlanıyor
İnsanlar yaşlandıkça, beyin de dahil olmak üzere vücudun tüm bölgelerinde değişiklikler meydana gelir. Bu nedenle bazı kişiler, bilgileri eskisi kadar iyi ya da hızlı hatırlayamadıklarını fark edebilirler. Zaman zaman eşyaları yanlış yere koymak ya da faturaları ödemeyi unutmak, genellikle hafif unutkanlık belirtileri olup ciddi hafıza problemleri anlamına gelmeyebilir. Ancak ciddi hafıza sorunları, araba kullanmak, telefonla iletişim kurmak ya da eve dönüş yolunu bulmak gibi günlük işleri zorlaştırabilir.
Ağır diyetler unutkanlığa yol açabilir
Genellikle ileri yaşlarda görülen unutkanlık, bazı durumlarda daha erken başlayabilir. Unutkanlığın başlıca nedenleri arasında ağır diyetler, vitamin eksiklikleri, guatr hastalığı, psikiyatrik rahatsızlıklar ya da bazı ilaçların uzun süreli kullanımı yer alır. Genç yaşlardan itibaren uzmanların önerdiği şekilde hafızayı güçlendirecek alışkanlıkların edinilmesiyle, ciddi bellek bozukluklarına karşı korunmak mümkündür.
Unutkanlıkla başa çıkmak için bunlara dikkat edin:
- Yeni bir hobi edinin.
- Günlük görevleri planlayın, yapılacaklar listeleri oluşturun.
- Takvim ve not gibi hafıza yardımcıları kullanın.
- Cüzdan, anahtar, gözlük, telefon gibi eşyalarınızı her gün aynı yere koyun.
- Zihinsel ve fiziksel sağlığa katkı sağlayan aktivitelere katılın.
- Aile ve arkadaşlarınızla vakit geçirin.
- Her gece ortalama 8 saat uyumaya özen gösterin.
- Egzersiz yapın ve dengeli beslenin.
- Yüksek tansiyon varsa tedavi olun.
- Alkol tüketimini sınırlandırın.
- Uzun süren depresyon durumlarında bir uzmana başvurun.
Unutkanlığı önlemek için düzenli spor yapın
Fiziksel olarak aktif olmak, psikolojik sorunlarla başa çıkmanın yanı sıra zihinsel sağlığa da katkı sağlar. Araştırmalar, düzenli egzersiz yapan bireylerin hafıza testlerinde daha başarılı olduğunu göstermektedir. Hafızayı güçlendirmek için yürüyüş, yüzme veya yoga gibi egzersizler önerilmektedir. Ancak uzun süreli ve aşırı efor gerektiren egzersizlerden kaçınılmalıdır. Düzenli egzersiz sayesinde beyin yeterli miktarda oksijen alır ve bellek bozuklukları önlenebilir.
Hafıza oyunları ile zihninizi canlı tutun
Dengeli ve düzenli beslenme hafızayı destekler. B vitamini açısından zengin gıdalar ve kaliteli glikoz tüketimi, güçlü bir hafıza için önemlidir. Omega-3 içeren balık gibi besinlerin erken yaşlardan itibaren tüketilmesi zihinsel kapasiteyi artırır. Kaliteli uyku alışkanlığı edinmek, bulmaca ve hafıza oyunları gibi zihni uyarıcı aktiviteleri düzenli yapmak, unutkanlığı önleyici etkiler sağlar.
Bu 5 durumda hemen doktora başvurun:
- Aynı soruları tekrar tekrar sormak
- Eskiden iyi bildiğiniz yerlerde kaybolmak
- Tarifleri veya talimatları takip etmekte zorlanmak
- Zaman, insanlar ve yerler konusunda sık kafanızın karışması
- Kendi bakımınızı ihmal etmek (kötü beslenmek, kişisel hijyene dikkat etmemek, tehlikeli davranışlarda bulunmak)
Altta yatan neden tedavi edilmeli
Unutkanlık tedavisinde ilaçlar, bilişsel terapi, egzersiz, sağlıklı beslenme ve stres azaltmaya yönelik yaşam tarzı değişiklikleri uygulanabilir. Bazı durumlarda unutkanlığın altta yatan nedeni erken teşhis edilip tedavi edilirse olumlu sonuçlar alınabilir. Ancak tüm önlemlere rağmen unutkanlık devam ediyorsa mutlaka bir nöroloji uzmanına başvurulmalıdır.
