Prof. Dr. Sedat Gündoğdu: “Mikroplastik istilası artık Alanya kıyılarına ulaştı”
Alanya Belediyesi tarafından, Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik’in katılımıyla Belediye Meclis Salonu’nda düzenlenen “Alanya Kıyılarındaki Plastik Kirliliğine İlişkin Bilimsel Araştırma Raporu” toplantısında konuşan Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Alanya kıyılarında tespit edilen mikroplastik kirliliğinin ulaştığı boyuta dikkat çekti.
Gündoğdu, daha önce yoğun olarak Adana ve Mersin kıyılarında görülen mikroplastik kirliliğinin artık Alanya sahillerine kadar ulaştığını belirterek, bunun nedeninin Akdeniz’deki akıntı sistemi, son dönemde yaşanan olağanüstü yağışlar ve plastik atık ithalatı olduğunu söyledi.
Mikroplastiklerin uzun yıllardır bilimsel araştırmalarla takip edildiğini ifade eden Gündoğdu, normal şartlarda denizlerde metrekare başına ortalama 5 mikroplastik parçacığı tespit edildiğini, ancak mevcut tablonun olağan sınırların çok üzerinde olduğunu vurguladı.
En yoğun kirlilik Konaklı ve Damlataş’ta
Araştırmada Alanya’nın farklı noktalarında dikkat çeken sonuçlar elde edildi.
–Konaklı kıyılarında tespit edilen plastiklerin yüzde 89’unun geri dönüşüm kaynaklı olduğu belirlendi. Bu plastiklerin büyük bölümünün belirli ölçülerde kesilmiş veya tıraşlanmış endüstriyel plastik parçaları olduğu ifade edildi.
-Kleopatra Plajı’nda mikroplastik oranı yüzde 71 olarak ölçüldü.
-Damlataş açıklarında ise bu oran yüzde 93’e ulaştı.
-Dimçayı önlerinde ise yüzde 59 seviyesinde mikroplastik tespit edildi. Gündoğdu, burada görülen kirliliğin büyük ölçüde deniz kaynaklı olduğunu, Dimçayı’nın ise denize taşıdığı su sayesinde seyrelme etkisi oluşturarak kirliliğin etkisini azalttığını söyledi.
“Kaynak arıtma tesisleri ya da tekneler değil”
Kamuoyunda farklı iddiaların bulunduğunu belirten Gündoğdu, mikroplastiklerin kaynağı konusunda bilimsel verilerin net olduğunu söyledi.
Mikroplastiklerin arıtma tesislerinden, kruvaziyer gemilerinden, kuru yük gemilerinden, gezi teknelerinden veya korsan teknelerden kaynaklandığına dair herhangi bir bulgu bulunmadığını ifade eden Gündoğdu, temel kaynağın plastik atık ithalatı olduğunu dile getirdi.
Kirli ve ayrıştırılmamış plastik atıkların Türkiye’ye ithal edilmesinin bu sorunun en önemli nedeni olduğunu belirten Gündoğdu, bu yıl yaklaşık 1 milyon ton plastik atık ithalatı beklendiğini söyledi.
“Turizm gelirinin yanında atık ithalatının getirisi çok düşük”
Geçen yıl Türkiye’nin yaklaşık 17 milyar dolar turizm geliri elde ettiğini hatırlatan Gündoğdu, plastik atık ithalatından sağlanan gelirin ise yaklaşık 193 milyon dolar seviyesinde kaldığını belirtti.
Bu ekonomik karşılaştırmanın çevresel riskler dikkate alındığında yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Gündoğdu, “Bu soruna acilen müdahale edilmeli. Plastik atık ithalatına son verilmesi gerekiyor.” dedi.
“Bu yıl neden arttı?”
Mikroplastik yoğunluğunun bu yıl olağanüstü seviyelere ulaşmasının nedenini de açıklayan Gündoğdu, Adana ve Mersin’in son 66 yılın en yoğun yağışlarını aldığını, nehirler aracılığıyla taşınan eski plastik birikimlerinin Akdeniz akıntılarıyla Antalya ve Alanya kıyılarına kadar ulaştığını söyledi.
Yaklaşan COP31 iklim zirvesine de dikkat çeken Gündoğdu, çevre politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini belirterek, plastik atık ithalatının Türkiye’nin çevre gündeminde öncelikli konular arasında yer alması gerektiğini ifade etti.
İngiltere kaynaklı plastik atıkların Adana’daki nehirleri kirlettiğine ilişkin uluslararası basında da haberler yayımlandığını hatırlatan Gündoğdu, The Guardian gazetesinin bu konuya yer verdiğini ve Nisan 2026’da son 10 yılın en yüksek plastik atık ithalatı seviyesine ulaşıldığını söyledi.
