Tarımda kadınların emeği var, eşitsizlik sürüyor
FAO (Food and Agriculture Organisation-Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) verilerine göre kadınlar, dünya genelinde tarım ve gıda sistemlerinde çalışanların yüzde 42’sini oluşturuyor. Ancak arazi, finansman ve teknolojiye erişimde yaşanan eşitsizlikler üretim verimliliğini etkiliyor.
15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü kapsamında kadınların tarımsal üretimdeki rolü ve karşılaştıkları sorunlar yeniden gündeme geldi. Birleşmiş Milletler’in 2026 yılını Uluslararası Kadın Çiftçi Yılı ilan etmesiyle, kadın üreticilerin kaynaklara erişimi ve tarımsal kalkınmadaki yeri de öne çıktı.
FAO verilerine göre, dünya genelinde tarım ve gıda sistemlerinde çalışanların yüzde 42’sini kadınlar oluşturuyor. Buna karşın FAO’nun 2023 tarihli raporunda, aynı büyüklükteki kadın ve erkek yönetimindeki tarım işletmeleri arasında ortalama yüzde 24 verimlilik farkı bulunduğu belirtiliyor. Raporda arazi, kredi, eğitim ve teknolojiye erişimde yaşanan güçlükler, bu farkın nedenleri arasında gösteriliyor.
Türkiye’de girdi maliyetleri artıyor
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) İstatistiklerle Kadın 2025 yayınına göre, istihdam edilen kadınların yüzde 17,4’ü tarım, ormancılık ve balıkçılık alanında çalışıyor.
Tarımsal üretimde maliyetler de üreticilerin gündemindeki yerini koruyor. TÜİK’in Temmuz 2026 verilerine göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yıllık yüzde 27,62 arttı. Gübre ve toprak geliştiricilerdeki yıllık artış ise yüzde 33,07 olarak kaydedildi.
Girdi maliyetlerindeki artış, üretimde doğru planlama ve kaynakların verimli kullanılmasını daha önemli hale getiriyor. Toprak ve bitki analizlerine dayalı gübreleme, gereksiz harcamaların önlenmesine ve bitkinin ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin uygun miktarda verilmesine yardımcı oluyor.
Kadın çiftçilerin karar süreçlerindeki rolü önemli
Fergo Organomineral Gübre Yönetim Kurulu Başkan Vekili Hale Coşkun Düzgün, 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, kadınların üretim deneyimlerinin karar alma süreçlerine daha fazla yansıması gerektiğini belirtti.
Kadın çiftçilerin ekim, bakım ve hasat süreçlerinde önemli bir birikime sahip olduğunu ifade eden Düzgün, finansman, girdi alımı ve ürün satışı gibi konularda da kadınların söz sahibi olmasının önemine dikkat çekti.
Düzgün, üreticilerin toprak analizleri, teknik danışmanlık ve uygulamalı eğitimlerle desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, tarımsal üretimde deneyim ile bilimsel bilginin birlikte değerlendirilmesinin önemini dile getirdi.
Kadın çiftçilerin güçlenmesi ekonomiye de katkı sağlayabilir
FAO’nun 2023 tarihli raporunda yer alan tahminlere göre, tarımsal verimlilik ve tarımdaki ücretli istihdam alanlarında kadınlarla erkekler arasındaki farkların kapatılması, küresel gayrisafi yurt içi hasılayı yaklaşık 1 trilyon dolar artırabilir. Aynı senaryoda gıda güvencesizliği yaşayanların sayısının 45 milyon azalabileceği öngörülüyor.
Kadın çiftçilerin güçlendirilmesi için finansman olanaklarının yanı sıra eğitim, teknik danışmanlık ve pazara erişim imkânlarının da geliştirilmesi gerektiği belirtiliyor. Kadın üreticilerin bilgiye ve üretim kaynaklarına erişiminin artırılması, hem işletmelerin verimliliği hem de tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor.
