Selde hasar gören araçların zararını idare karşılar mı?
İstanbul’da 14 Ekim 2026’da etkili olan şiddetli yağış ve sel, çok sayıda araçta maddi hasara yol açtı. Araç sahipleri zararlarının sigorta kapsamında karşılanıp karşılanamayacağını araştırırken, kamu kurumlarının olası sorumluluğu da tartışma konusu oldu.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Mehmet İlker Birgan, sel nedeniyle oluşan araç hasarlarında yalnızca sigorta poliçesinin değil, zararın meydana gelme nedenlerinin de incelenmesi gerektiğini belirtti. Birgan, altyapı yetersizliği, temizlenmeyen mazgallar ve gerekli önlemlerin alınmaması gibi durumların, koşulları oluştuğunda idarenin tazminat sorumluluğunu gündeme getirebileceğini ifade etti.
Kasko poliçesinde sel teminatı bulunuyor mu?
Sel ve su baskını nedeniyle araçları zarar gören vatandaşların öncelikle kasko poliçelerini kontrol etmesi gerekiyor. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları kapsamında sel ve su baskını zararlarının teminat altına alınması, poliçede bu riske ilişkin düzenlemenin bulunmasına bağlı.
Birgan, poliçesinde sel ve su baskını teminatı bulunan araç sahiplerinin hasarı gecikmeden sigorta şirketine bildirmesi gerektiğini belirtti. Hasarın fotoğraf ve videolarla belgelenmesi, servis kayıtlarının saklanması ve sigorta şirketinin yönlendirmelerine uyulması da tazminat sürecinde önem taşıyor.
Su altında kalan araçların çalıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Birgan, motorun yeniden çalıştırılmasının hasarı artırabileceğine dikkat çekti.
Hasar bildiriminde 5 iş günü kuralı
Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca sigortalının, hasarı öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigorta şirketine bildirimde bulunması gerekiyor.
Ancak bildirim süresinin geçirilmesi, her durumda tazminat hakkının otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Gecikmenin sonuçları, olayın koşulları ve sigortalının yükümlülüklerine aykırılığının etkisi dikkate alınarak değerlendiriliyor.
Kaskosu olmayanlar da tazminat talep edebilir mi?
Kasko sigortası bulunmayan araç sahiplerinin de belirli koşullarda tazminat talep etme imkânı bulunuyor. Ancak bu hak, zararın mutlaka kamu kurumları tarafından karşılanacağı anlamına gelmiyor.
Zorunlu trafik sigortası, genel olarak aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen zararları karşılıyor. Araç sahibinin kendi aracında sel ve su baskını nedeniyle oluşan hasar ise kural olarak bu sigortanın teminatı kapsamında bulunmuyor.
Birgan, Anayasa’nın 125. maddesinde yer alan idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödeme yükümlülüğüne dikkat çekerek, kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi durumlarında hizmet kusurunun gündeme gelebileceğini belirtti.
Altyapı eksikliği idarenin sorumluluğunu doğurabilir
Yağmur suyu tahliye sistemlerinin yetersiz olması, mazgalların temizlenmemesi, drenaj sorunları veya taşkın riski bilinen bölgelerde gerekli önlemlerin alınmaması, sel nedeniyle oluşan zararlar bakımından incelenebilecek unsurlar arasında yer alıyor.
Birgan’a göre bu tür eksikliklerin tazminat sorumluluğu doğurabilmesi için zararla kamu hizmetindeki aksaklık arasında hukuken gerekli nedensellik bağının bulunması gerekiyor.
Zararın kaynağına ve olayın meydana geldiği yere göre ilgili belediyenin, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresinin (İSKİ) veya Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğu gündeme gelebiliyor. Sorumlu kurumun belirlenmesinde yolun niteliği, altyapının hangi kurumun görev alanında olduğu ve zarara neden olduğu ileri sürülen eksiklikler dikkate alınıyor.
Şiddetli yağış idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?
Selin doğal afet niteliği taşıması, kamu kurumlarının sorumluluğunu her durumda ortadan kaldırmıyor. Bununla birlikte her sel olayında idarenin tazminat ödemesi gerektiği de söylenemiyor.
Birgan, yağışın şiddeti ve öngörülebilirliği, alınabilecek önlemler, altyapının durumu ve zararın meydana gelmesinde kamu hizmetinin etkisinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Hizmet kusurunun bulunmadığı bazı durumlarda, hukuki koşulların oluşması hâlinde idarenin kusursuz sorumluluğu da gündeme gelebiliyor. Ancak bunun değerlendirilmesi somut olayın özelliklerine bağlı.
Tazminat için başvuru sürelerine dikkat!
İdari eylemlerden kaynaklandığı ileri sürülen zararlar bakımından, idari yargının görev alanına giren uyuşmazlıklarda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesi önem taşıyor.
İlgili düzenlemeye göre, zarara yol açtığı ileri sürülen idari eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurulması gerekiyor. İdarenin talebi reddetmesi veya 30 gün içinde cevap vermemesi durumunda, dava açma süresi ve diğer usul koşulları ayrıca değerlendirilerek yargı yoluna başvurulabiliyor.
Ancak her araç hasarı uyuşmazlığı idari yargının görev alanına girmiyor. Zararın kaynağına ve hukuki niteliğine göre adli yargı da görevli olabiliyor. Uyuşmazlık Mahkemesinin 29 Ocak 2018 tarihli, E.2017/787 ve K.2018/19 sayılı kararında, karayolundaki bakım ve güvenlik eksikliğiyle bağlantılı belirli bir maddi hasar uyuşmazlığında adli yargının görevli olduğuna hükmedilmişti.
Bu nedenle başvurulacak kurumun ve görevli mahkemenin, zararın meydana geldiği yer ve olayın hukuki niteliği dikkate alınarak belirlenmesi gerekiyor.
Araç sahipleri ne yapmalı?
Sel nedeniyle araçları zarar gören vatandaşların öncelikle hasarı fotoğraf ve videolarla belgelemesi, varsa tanık bilgilerini ve ilgili kayıtları saklaması, kasko poliçelerini kontrol etmesi ve sigorta şirketine gecikmeden bildirimde bulunması öneriliyor.
Kaskosu bulunmayan veya sigorta teminatı zararı karşılamayan araç sahiplerinin ise zararın oluşumunda kamu hizmetindeki bir eksikliğin etkisi bulunup bulunmadığını araştırması gerekiyor.
Sel nedeniyle oluşan araç hasarlarında tazminat sorumluluğu, yalnızca yağışın şiddetine veya kasko poliçesinin bulunup bulunmamasına göre belirlenmiyor. Zarara neden olan koşullar, sigorta teminatı, ilgili kurumun görev ve sorumlulukları ile hukuki başvuru şartları birlikte değerlendiriliyor.
